Wat je misschien nog niet wist over zonnebescherming

Vandaag wil ik het eens hebben over zonnebescherming. Met dit prachtige weer wordt de kreet ‘Wel goed smeren!’ door de luidsprekers bij Pinkpop geschald en dat is volledig terecht. Maar wat is dit ‘smeren’ nou eigenlijk en waarom is het zo belangrijk? Want het is natuurlijk best wel bijzonder dat we met dit smeren onze huid kunnen beschermen tegen de schadelijke invloeden van de zon. In dit artikel ga ik uitleggen waar we ons nou precies tegen beschermen, op welke manier en waar je echt op moet letten met het smeren.

Zonnebescherming

De zon

Laten we met het begin beginnen: de zon. De zon is de voor de Aarde de dichtbijstaande ster en één van de redenen dat leven mogelijk is op onze planeet. De Zon levert ons elke dag energie die planten doet groeien, de Aarde op een leefbare temperatuur houdt en met mooi weer als deze dagen instant vrolijkheid geeft. De zon doet dit in de vorm van straling. Deze straling wordt voor een groot deel tegengehouden door de beschermende ozon laag om de aarde, maar een deel komt ook bij ons terecht. Een deel van die straling kunnen we zien als zichtbaar licht; dit licht breekt weer op de oppervlakken en zorgt dat we kleur kunnen zien. Een ander deel kunnen we voelen, door middel van infrarode straling warmen we op. Maar er is ook een deel wat we niet kunnen zien en niet meteen kunnen voelen en dat is het gedeelte van het stralingspakket van de zon waar we ons tegen willen beschermen. Dit zijn de ultraviolet varianten die je op de verpakking van je zonnebrand vermeld ziet: UVA en UVB. Zodra je in het zonlicht stapt wordt je huid blootgesteld aan UVA en UVB en wanneer je dan te lang in de zon blijft en je niet goed beschermt hebben deze beide hun eigen uitwerking op de huid.

Zonnebescherming

De huid

Onze huid bestaat eigenlijk uit verschillende lagen. De laag die we zien aan de buitenkant is de opperhuid (epidermis), daaronder ligt de lederhuid (dermis) en daaronder weer de bindweefsellaag (subcutis). Voor de invloed van de zon op de huid kijken we naar de opperhuid en de lederhuid. De opperhuid bestaat aan de bovenkant uit de dode cellen die we vanzelf verliezen (je huisstof is voor een groot deel hier uit opgebouwd) of eraf scrubben. Daaronder zitten echter ook de levende cellen die zich delen en de conditie van je huid bepalen. De lederhuid zorgt voor de stevigheid van de huid. Hier bevinden zich ook de haarzakjes, talg- en zweetklieren, bloedvaten en zenuwen. Hier zit ook voor een groot deel het huideigen collageen wat zorgt voor de stevigheid en daarmee de jongere uitstraling van de huid. Het is belangrijk te weten wat deze twee lagen voor je huid doen omdat deze twee lagen beide ook anders worden geraakt door de straling van het zonlicht.

Zoals gezegd zijn het UVA en UVB waar je huid op de langere termijn niet al te blij van wordt. Om precies te zijn wordt de opperhuid niet blij van een grote dosis UVB en weet UVA zelfs je lederhuid te bereiken om daar schade aan te kunnen richten. In principe is het met een Engels ezelsbruggetje best makkelijk te onthouden: UVA is van ‘Aging’ en UVB is van ‘Burning’. Ze komen altijd in een bundeltje bij je huid dus belangrijk is om te weten dat als je verbrand bent dit niet alleen schade heeft aangericht aan de nu rode opperhuid, maar dat in de onderliggende lederhuid ook schade zal zijn aangericht. Om die reden is het dus ook zo dat lange blootstelling aan de zon kan leiden tot vroegtijdige huidveroudering, maar ook dat deze cellen wellicht zelfs zo geïrriteerd raken en zo beschadigd raken dat wanneer ze zich delen de problemen steeds groter worden. Dit kan dus op den duur eventueel huidkanker tot gevolg hebben.

Zonnebescherming

Blijven smeren!

Gelukkig kunnen we allerlei maatregelen treffen om dit soort problemen te voorkomen. Want in dit geval is voorkomen écht veel beter dan genezen!

Het begint eigenlijk al heel simpel met de vraag ‘moet ik echt naar buiten’. Dat klinkt misschien flauw want natuurlijk wil je eigenlijk meteen de zon in als die schijnt, maar sta er eens bij stil wat het voor je huid kan doen. Het beste wat je kan doen is de zon op haar hoogtepunt te vermijden door in de schaduw te gaan zitten of toch liever even binnen te blijven. Tussen 12.00 en 15.00 kan je dan bijvoorbeeld alvast wat dingen klaarmaken voor de barbecue van die avond, de rosé alvast koud zetten of onder de parasol een boek lezen.

Als je dan toch naar buiten moet/wil, sta dan eens stil bij je kleding. Weet je dat je altijd op je rug verbrandt? Trek daar dan toch een luchtig shirtje over aan om je niet aan het directe zonlicht bloot te stellen. Verbrandt je decolleté snel? Met een mooie zonnehoed houd je je hoofd en hals altijd in de schaduw!

De derde buffer die we gelukkig hebben om ons te beschermen tegen de schadelijke UVA en UVB van de zon is zonnebrandcrème! Deze crèmes, sprays, lotions, mousses en oliën bevatten allemaal UV-filters die onze huid een extra beschermlaag geven zodat de UVA en UVB tijdelijk de huid niet kunnen binnendringen. Deze filters worden doorgaans aangegeven met een SPF waarde. SPF staat voor Sun Protection Factor en hiermee wordt de bescherming tegen UVB straling bedoelt. De UVA beschermingsfactor wordt doorgaans aangegeven met een indicatie zoals ‘hoog’ of simpelweg met een logo van UVA. Zorg dat je altijd een product hebt wat tegen beide vormen van straling beschermt. Anders kan het best zijn dat je niet verbrand raakt maar dat de schade aan de lederhuid aardig begint op te lopen door de blootstelling aan UVA. In de basis betekent het getal van de SPF factor hoeveel langer je in de zon kan blijven zonder te verbranden als wanneer je geen filter aan zou brengen. Ikzelf verbrand onbeschermd bijvoorbeeld al zeker binnen tien minuten dus een factor SPF 20 zou voor mij betekenen dat ik 20X10 minuten is 200 minuten beschermd in de zon zou kunnen blijven zitten. Dit gaat er dan wel van uit dat het filter die gehele tijd perfect op z’n plek blijft zitten en vaak is dit niet het geval.

Hoewel er op veel producten ‘watervast’ staat is het toch aan te raden om na een duik in de zee meteen weer bij te smeren. Immers: watervast is nog niet handdoek, zeezout en schurend zand vast. Daarnaast is het belangrijk om te weten dat de meeste filters die gebruikt worden door zonlicht uit elkaar vallen. De blootstelling aan het zonlicht zorgt ervoor dat de filters langzaam hun werking verliezen en dus steeds meer gaten in de bescherming zullen laten vallen. Om te zorgen dat je een goede filter tegen de zon blijft houden staat op alle flessen dan ook altijd ‘regelmatig opnieuw aanbrengen’. Regelmatig klinkt echter best vrijblijvend en het dringende advies is dan ook eigenlijk om elke twee uur alle delen van je lijf die blootgesteld worden aan de zon weer goed in te smeren.

Er zijn natuurlijk ook producten op de markt die beloven met één keer per dag smeren volledige zonbescherming te bieden, zoals Riemann P20 producten. Om dit mogelijk te maken worden chemische ‘lijmen’ gebruikt die zich dusdanig aan je huid hechten dat het filter op z’n plek blijft zitten. Ook zullen er heel veel filters in grote hoeveelheden worden toegevoegd aan het product om dit mogelijk te maken. Dit soort producten zijn natuurlijk ideaal als je al snel vergeet je weer in te smeren of om te zorgen dat je kleine gewoon lekker door kan blijven gaan met zandkastelen te bouwen. Maar ook hier geldt dat je voor de zekerheid beter toch kan zorgen dat de directe zon niet tijdens de heetste uren wordt opgezocht en voor de zekerheid anders toch nog een keertje bij te smeren na een duik in de zee of het zwembad.

Smeren moet je leren

Je weet nu wat de zon met je huid kan doen en hoe de UV-filters in zonnebrandcrèmes hier tegen kunnen beschermen. Ook weet je dat je vaak moet bijsmeren om te zorgen dat deze bescherming optimaal blijft. Maar hoe smeer je nu dusdanig goed dat die bescherming ook echt optimaal is? Ten eerste is het belangrijk om het op te smeren al voordat je de zon in gaat. Houd bijvoorbeeld een kwartiertje aan voordat je de zon in stapt. Dan weet je zeker dat de filters zich goed aan je huid hebben weten te hechten. Om goed beschermd te zijn en echt de beloofde factor van de fles te halen moet je behoorlijk royaal smeren. Voor je hele lichaam heb je in principe een volle hand zonnebrandcrème nodig. Dit is echter best moeilijk aanbrengen met zo’n hele volle hand dus hierbij een tip: voor elk deel van je lichaam heb je twee vingers naast elkaar nodig. Dus plaats je wijsvinger en middelvinger tegen elkaar, zorg dat dit goed gevuld is en bedek hiermee één lichaamsdeel. Grofweg is je lichaam dan verdeeld in zeven delen: armen (2), benen (2), rug, borst en hoofd. Vergeet ook vooral je hoofdhuid niet op delen waar je haar wat dunner is of waar je scheiding zit!

Als je minder aanbrengt haal je de beloofde factor dus niet, maar ben je evengoed natuurlijk wel beschermd tegen de zonnestralen. Smeer dan bijvoorbeeld eens wat vaker bij. Houd er echt rekening mee dat het niet regelmatig of niet voldoende bijsmeren inhoudt dat je dus veel minder bescherming hebt tegen de UV-straling dan je wellicht denkt.

Producten

Er zijn veel producten op de markt om je te helpen je huid te beschermen tegen de zon. Op dit moment heeft Etos bijvoorbeeld een leuke aanbieding voor de merken No-Ad en Ambre Solaire:

Zonnebescherming

Kruidvat stunt momenteel met Biodermal en Nivea Sun:

Zonnebescherming

Ben je op zoek naar een natuurlijk, biologisch en/of dierproefvrij product voor in de zon? Kijk dan vooral eens op de website van SoloBioMooi. Zij bieden een divers aanbod aan producten met natuurlijke filters en ingrediënten.

Zonnebescherming

Ook leuk om te weten is dat Lush druk bezig is met haar eigen lijn aan zonneproducten! Deze week waren in de Kitchen al de producten Sesame Suntan Lotion, Lifesaver en Million Dollar Moisturiser te koop! En aangezien dit geen exclusieve producten voor de Kitchen zijn maar prerelease, komen ze dus ook binnenkort naar de winkels! Wanneer precies is alleen nog niet bekend…

Nu je helemaal van top tot teen goed ingesmeerd bent, kun je met een gerust hart van de zon gaan genieten. Want laten we ook vooral niet vergeten wat voor goeds de zon ons allemaal geeft. Een half uurtje lekker in de zon zorgt voor een boost van je Vitamine D aanmaak en een lekkere tijd in de zon heeft ook aantoonbaar goede effecten voor je humeur. Vergeet dus vooral niet te genieten! Dus smeer je in, zet een zonnebril op je neus en wacht even tot na het heetst van de dag en ga lekker naar buiten om van het mooie weer te genieten zolang het kan!

Wil je weten wat de zonkracht/UV index is wanneer je naar buiten gaat? Kijk dan ook zeker eens op de website van het KNMI.

7 Comments on Wat je misschien nog niet wist over zonnebescherming

  1. Mireille
    7 juni 2014 at 20:36 (8 jaren ago)

    Wat een duidelijke artikel over de zon, zonnebrand etc.
    Ga het gauw even delen. Want we kunnen ons niet genoeg wapenen tegen deze helaas heerlijk gouden bal.

    Beantwoorden
    • Mariska
      8 juni 2014 at 01:09 (8 jaren ago)

      Fijn te lezen dat je er wat aan hebt gehad Mireille!

      Beantwoorden
  2. Miranda Aerts
    7 juni 2014 at 16:25 (8 jaren ago)

    We weten allemaal wat het belang is van zonnebrand smeren, maar jouw uitleg maakt het weer eens overduidelijk: de zon is heerlijk maar verbranding is slecht voor de huid.
    Ik verbrand heel snel dus smeer de hele zomer met factor 30 en verblijf graag in de schaduw. Daar is de zomer niet minder fijn om 😎

    Beantwoorden
  3. ineke veerman
    7 juni 2014 at 15:22 (8 jaren ago)

    Een zeer helder verhaal met erg veel nuttige informatie.
    Thanks !

    Beantwoorden
  4. Amy
    7 juni 2014 at 10:23 (8 jaren ago)

    Heel handig artikel dit, ik heb weer veel bijgeleerd!

    Beantwoorden
    • Mariska
      7 juni 2014 at 12:37 (8 jaren ago)

      Fijn Amy!

      Beantwoorden

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.